fbpx

ARTYKUŁ

Wybierz materiał świadomie i w trosce o środowisko – o naturalnych tkaninach, certyfikatach i technologiach druku

Jakie tkaniny wybierać do produkcji odzieży, tekstyliów domowych i dziecięcych? Co oznacza, że tkanina posiada certyfikat Oeko-Tex 100 oraz GOTS? Dlaczego bawełna organiczna jest lepsza od konwencjonalnej? Czym jest druk cyfrowy na tkaninie?

W tym artykule odpowiem na te pytania oraz przybliżę Ci temat druku cyfrowego na tkaninach, abyś mogła świadomie wybrać wysokiej jakości oraz przyjazny dla zdrowia i środowiska materiał do uszycia produktów dla swojej marki.

 

Czym są tkaniny naturalne?

 

Zacznijmy od początku, jak wygląda proces produkcji tkanin i materiałów do szycia. Włókno to surowiec, z którego przez skręcanie pasm w procesie przędzenia wytwarzana jest przędza. Różne rodzaje przędzy służą do wytwarzania materiałów odzieżowych – tkanin i dzianin.

Tkanina powstaje poprzez przeplatanie ze sobą dwóch układów przędzy – osnowy i wątku. Główne rodzaje splotów tkaninowych to: płócienny (cechuje go przewiewność i trwałość), skośny (świetny do produkcji wytrzymałych tkanin) i atłasowy (nadaje materiałowi delikatny połysk).

Dzianiny powstają poprzez zaplatanie kolejnych oczek wątku. W odróżnieniu od tkanin są miękkie i rozciągliwe, nawet bez domieszki elastanu. Technika zaplatania przędzy decyduje o tym, czy mamy w rękach dzianinę.

Z dzianin produkowane są zarówno wełniane swetry, jak i bawełniane czapki. Możemy wyróżnić różne grube sploty, a także miły w dotyku dżersej, wygodną dzianinę dresową (dresówkę), czy trykot.

Do produkcji przędzy możemy użyć włókna naturalne – pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego, sztuczne (wiskoza, tencel, modal), które powstają przez obróbkę włókien naturalnych oraz syntetyczne, wytwarzane chemicznie (poliester, poliamid (nylon), akryl).

Istnieje również inny podział, w którym wyróżniamy włókna: pochodzenia roślinnego (len, bawełna, ramia, sizal, lyocell, jedwab naturalny i wiskoza), pochodzenia zwierzęcego (wełna i jedwab naturalny), syntetyczne (poliester, poliamid, elastan (inaczej lycra albo spandex) i mikrofibra) oraz mineralne (w postaci przędzy z aluminium, czy innych metali).

Włókna syntetyczne to najgorsza z dostępnych opcja, a najlepiej postawić na przyjazne dla skóry, produkowane w odpowiedzialny sposób i z poszanowaniem dla środowiska naturalnego materiały tj. bawełna organiczna, len i wełna.

 

Czemu bawełna organiczna jest lepsza od zwykłej?

 

Bawełna organiczna to połączenie tradycji, innowacji i nauki, aby wspierać środowisko naturalne i promować dobrą jakość życia. Jest ona certyfikowana i produkowana zgodnie ze standardami rolnictwa ekologicznego. Czym różni się od bawełny konwencjonalnej?

Produkcja bawełny organicznej opiera się na naturalnych, ekologicznych procesach, różnorodności biologicznej i cyklach dostosowanych do lokalnych warunków, a nie na stosowaniu toksycznych substancji chemicznych (np. pestycydów).

Bawełna organiczna jest podlewana w 80% deszczówką. To zmniejsza presję na lokalne źródła wody. Brak chemikaliów w procesie produkcji sprawia, że żadne szkodliwe substancje nie dostają się do obiegu wodnego.

Dzięki temu jej produkcja odbywa się z poszanowaniem dla ekosystemu – nie niszczy gleby, ma mniejszy wpływ na powietrze, zużywa 88% mniej wody i 62% mniej energii, kiedy do wykonania zwykłej bawełnianej koszulki potrzeba 2700 litrów wody.

Kiedy w procesie produkcji bawełny konwencjonalnej używa się nasiona GMO lub ze środkami grzybobójcze i owadobójczymi, produkcja bawełny organicznej jest ich pozbawiona.

Bawełna organiczna jest produkowana nie tylko w trosce o ekosystem i zdrowie klientów, ale również osób zaangażowanych w cały proces produkcji – rolników i ich rodzin. Można więc powiedzieć, że jej wybór jest lepszy niż bawełny konwencjonalnej.

Bawełna organiczna sprawdza się doskonale w produkcji odzieży, szczególnie takiej, którą zakładamy blisko ciała np. bielizny, gdyż nie uczula wrażliwej skóry. Można z niej uszyć przewiewną i przyjazną dla skóry odzież, a także tekstyliach domowe i dziecięce.

Dbanie o środowisko naturalne i ludzi to nasz wybór. Stawianie na bawełnę organiczną może być częścią tego wyboru. Choć cena tego materiału może być wyższa (choć nie zawsze tak jest), wraz ze wzrostem popytu będziemy mieć więcej możliwości wyboru.

 

Tkaniny z certyfikatem Oeko-Tex 100 i GOTS

 

Certyfikaty świadczące o jakości tekstylnych produktów mogą być równie ważne co skład, czy kraj pochodzenia materiałów. Najczęściej spotykane certyfikaty na materiałach do szycia i ubraniach to OEKO-TEX i GOTS.

Certyfikat OEKO-TEX może być wydawany na produkt tekstylny, a także proces jego wytwarzania (OEKO-TEX STeP) i substancje chemiczne, w tym pigmenty i substancje wykańczające wykorzystane w barwieniu (Eco Passport).

Tkaniny z certyfikatem OEKO-TEX Standard 100 są wolne od szkodliwych dla zdrowia substancji chemicznych. Możemy wyróżnić cztery klasy tego certyfikatu, gdzie klasa 1 obejmuje produkty dla niemowląt oraz ma najsurowsze wymagania i wartości graniczne.

GOTS, czyli Global Organic Textile Standard jest certyfikatem potwierdzającym, że wyroby zostały wyprodukowane z poszanowaniem praw pracowników oraz naturalnego środowiska. Obejmuje wszystkie etapy produkcji wyrobów tekstylnych, od surowca po gotowy produkt.

Certyfikat GOTS ma dwie kategorie – organic (dla produktów wykonanych z co najmniej 95% włókien certyfikowanych jako ekologiczne) oraz made with x proc. organic (co najmniej 70% włókien certyfikowanych jako ekologiczne i mniej niż 10% włókien syntetycznych).

 

Technologie druku na produktach tekstylnych?

 

Podstawowym podziałem technologii druku na materiałach jest druk analogowy (sitodruk płaski i rotacyjny) i druk cyfrowy metodą DTG lub roll-to-roll (pigmentowy, sublimacyjny, barwnikami reaktywnymi i kwasowymi).

Druk cyfrowy możemy podzielić również na rodzaj użytego barwnika. Wyróżniamy druk pigmentowy, sublimacyjny, reaktywny oraz kwasowy.

 

Druk analogowy na produktach tekstylnych

 

Sitodruk to analogowa metoda nadruku na materiale, w której przez formę drukową (zbudowaną ze stalowej ramy i nylonowej siatki) przetłacza się farbę i wykonuje odbitkę.

Sitodrukiem można drukować całe belki materiału (najczęściej używa się wtedy druku rotacyjnego lub dużych form drukowych) lub robić odbitki na gotowych elementach odzieży.

W sitodruku każdy kolor nakładany jest oddzielnie i wymaga przygotowania osobnej matrycy, co może być bardzo kosztowne przy druku wzoru składającego się z wielu kolorów. Niemożliwe jest wykonanie płynnych przejść tonalnych (gradientu).

Metoda ta umożliwia zadrukowywanie barwionych materiałów np. druk białego wzoru na czarnym materiale oraz stosowania kolorów specjalnych (metalicznych, fluorescencyjnych). Sprawdza się jednak najlepiej do drukowania prostych kształtów z małą ilością kolorów.

Sitodruk jest opłacalny przy dużych nakładach (wraz ze wzrostem nakładu wyraźnie spada cena pojedynczego egzemplarza), a ze względu na koszt przygotowania matryc nie nadaje się do nadrukowywania pojedynczych sztuk.

 

Druk cyfrowy na produktach tekstylnych

 

Druk cyfrowy na produktach tekstylnych pozwala wykonać pojedynczy wydruk (np. próbę, czy druk jednego metra) i odtworzyć każdy kolor. Sprawdza się przy wydruku zdjęć, wzorów szczegółowych i z dużą ilością kolorów oraz w przypadku, gdy chcemy uzyskać przejścia tonalne.

Druk cyfrowy wykonuje się na materiałach, które są odpowiednio przygotowane do druku cyfrowego (bielone – najczęściej z dodatkiem podbielacza optycznego, prane i pokryte apreturą, która pozwala uzyskać odpowiednie kolory i odporność na spieranie).

Druk metodą DTG (direct to garment) polega na nanoszeniu kolorów bezpośrednio na bazę – gotowy produkt tekstylny. Szycie produktu odbywa się w tym przypadku przed wykonaniem druku.

Druk ten daje możliwość personalizacji nawet przy małych nakładach, jednak do dyspozycji mamy ograniczony obszar zadruku, uzależniony od użytej maszyny.

Druk roll-to-roll (materiału w rolce) wykonuje się za pomocą specjalnych maszyn drukarskich. W procesie druku głowice nanoszą barwniki na czystą, niezadrukowaną płaszczyznę materiału.

 

Druk pigmentowy na produktach tekstylnych

 

Druk pigmentowy stosuje się do różnych włókien (najczęściej bawełny). W procesie produkcji używa się atramenty pigmentowe na bazie wody.

Materiał odpowiednio przygotowany do druku cyfrowego napawa się substancją, która sprawia, że pigment lepiej się trzyma. Po zakończeniu druku wzór utrwala się za pomocą temperatury, a więc bez użycia wody i środków chemicznych.

Produkty tekstylne z nadrukiem pigmentowym mogą zachować swoje walory, jeżeli będziemy odpowiednio o nie dbać (prać zgodnie z instrukcją). Zadrukowana powierzchnia może być podatna na uszkodzenia, dlatego nie zaleca się pocierania i zapierania takich materiałów.

 

Druk reaktywny na produktach tekstylnych

 

W procesie druku barwnikami reaktywnymi (lub kwasowymi), pigmenty reagują z materiałem, głęboko w niego wnikając. Jest to metoda, która zapewnia wysoką trwałość nadruku (jest bardziej odporna na ścieranie niż druk barwnikami pigmentowymi).

Zaletą tego druku jest doskonałe nasycenie kolorów – chemiczne barwniki reagują z materiałem i dokładnie go barwią. Dzięki temu technologia ta sprawdzi się do druku na materiałach, które źle przyjmują druk cyfrowy pigmentowy np. wiskozie i lnie.

Technologia druku barwnikami reaktywnymi jest bardziej skomplikowana niż w przypadku druku barwnikami pigmentowymi, co wydłuża czas oczekiwania na zamówienie i zwiększa koszt.

Barwniki reaktywne zawierają chemikalia, które na stałe reagują z materiałem, dlatego warto wybierać te certyfikowane i oznaczone jako bezpieczne dla zdrowia i środowiska naturalnego.

 

Druk barwnikami kwasowymi na produktach tekstylnych

 

Proces drukowania barwnikami kwasowymi jest taki sam jak barwnikami reaktywnymi. Barwniki kwasowe dobrze trzymają się powierzchni trudnych dla pigmentów atramentowych – sprawdzą się do druku na jedwabiu i wełnie.

 

Druk sublimacyjny na produktach tekstylnych

 

Druk sublimacyjny jest wykorzystywany przede wszystkim do druku na włóknach syntetycznych (poliestrze). Druk ten odbywa się za pomocą atramentów sublimacyjnych. Nadruk wygrzewa się – utrwala przy użyciu temperatury sięgającej nawet 200 stopni C.

Sublimację bezpośrednią można wykonać za pomocą drukarki cyfrowej. Sublimacja pośrednia to inaczej druk transferowy. Najpierw drukuje się wzór na specjalnym papierze, a następnie za pomocą płaskiej prasy i wysokiej temperatury utrwala się go na materiale bazowym.

 

Jaką technologię druku na materiałach wybrać?

 

Druk pigmentowy sprawdzi się w przypadku jasnych wzorów. Jeżeli zależy nam na jaskrawych lub głębokich kolorach, lepiej sprawdzi się druk barwnikami reaktywnymi.

Druk na tkaninach wytworzonych z celulozy wymaga skomplikowanego procesu wykańczania (z udziałem wody i środków chemicznych) w celu utrwalenia efektu.

Wiąże się to ze wzrostem kosztów produkcji, zużywaniem zasobów oraz zanieczyszczaniem środowiska, dlatego nie każda cyfrowa drukarnia materiałów oferuje druk na włóknach celulozowych (np. wiskozie), szczególnie w technologi druku pigmentowego.

Na chwilę obecną najlepszą metodą druku na takich materiałach, a także tkaninach lnianych pozostaje druk cyfrowy z wykorzystaniem barwników reaktywny.

Drukarnie, które oferują druk pigmentowy na materiałach, mogą zaproponować nam zdecydowanie krótszy czas oczekiwania (zazwyczaj kilka dni), niż te, które oferują druk barwnikami reaktywnymi. W drugim przypadku na zamówiony materiał trzeba poczekać kilka tygodni.

Druk pigmentowy będzie korzystniejszym finansowo wyborem dla małych nakładów (kilka metrów materiału). Minimalna wielkość zamówienia do druku reaktywnego to często belka materiału, czyli ok. 100 metrów. Próby są często bardzo drogie.

Przykładowo, tkanina bawełniana na zamówienie z nadrukiem pigmentowym wybranego wzoru to w sklepie Merely Susan koszt od 70 zł za metr i czas oczekiwania do 7 dni roboczych.

Zamówienia hurtowe rozpoczynają się od 10 metrów (przy takiej wielkości zamówienia może zostać zaproponowana zniżka). Ilość dotyczy wybranego materiału, ale można połączyć wiele projektów wzorów np. wydrukować 2 wzory po 5 metrów każdy.

Tkaniny lniane z nadrukiem wybranych wzorów barwnikami reaktywnymi są dostępne do kupienia w sklepie Merely Susan w cenie od 100 zł za metr. Są one dostępne w pracowni i wysyłane dla klientów w ciągu 5 dni roboczych.

Na hurtowe zamówienie wybranego wzoru trzeba poczekać przynajmniej 3 tygodnie. Minimalny nakład dla jednego projektu wzoru to 50 metrów, choć atrakcyjne ceny zaczynają się przy druku 100, a nawet 250 metrów.

Do prostych nadruków np. na koszulkach lub torbach bawełnianych sprawdzi się sitodruk płaski. Szczególnie jeżeli planujemy reprodukcję dużej ilości grafik. Do bardziej skomplikowanych grafik i druku zdjęć sprawdzi się druk cyfrowy DTG.

Do druku prostego wzoru np. w białe kropki na czarnym materiale sprawdzi sitodruk rotacyjny. Jeżeli chcemy wydrukować wzory z dużą ilością kolorów np. stworzone z motywów malowanych akwarelami, należy wybrać druk cyfrowy.

Do druku niskonakładowego najlepszy będzie druk farbami pigmentowymi. Jest wiele niskonakładowych drukarni tkanin, które oferują druk już od jednego metra. Zobacz ofertę polskich drukarni tj. Ku-Ka lub Cotton Bee.

Do druku wysokonakładowego, kiedy długi czas oczekiwania na realizację zlecenia nie jest problemem, a zależy nam na trwałym nadruku żywych kolorów, sprawdzi się druk farbami reaktywnymi.

 

Jakie tkaniny znajdziesz w sklepie Merely Susan?

 

Mam nadzieję, że po przeczytaniu tego artykułu wiesz wystarczająco dużo, aby móc świadomie wybrać odpowiednią tkaninę do swojego produktu.

Jako projektantka wzorów oraz właścicielka sklepu z tkaninami i produktami tekstylnymi dbam o to, aby świadomie wybierać naturalne, certyfikowane materiały i bezpieczne technologie druku oraz współpracować z firmami, którym zależy na tym samym.

Materiały, które są dostępne w sklepie Merely Susan powstają lokalnie. Są wyprodukowane w 100% z naturalnych włókien – lnianych i bawełnianych w polskich zakładach.

Na ten moment w sklepie Merely Susan znajdziesz przede wszystkim tkaniny lniane, a także bawełnę podstawową i satynę organiczną na zamówienie. Zobacz artykuł “Dlaczego stawiam na tkaniny lniane – charakterystyka materiału”.

Tkaniny lniane są przyjemne w dotyku, dzięki dodatkowym wykończeniom tj. zmiękczanie, wykonywanym już po zakończeniu procesu druku barwnikami reaktywnymi. Posiadają certyfikat OEKO-TEX Standard 100.

Tkaniny bawełniane dostępne na zamówienie już od jednego metra posiadają ekologiczny nadruk japońskimi atramentami pigmentowymi. W całym procesie produkcji nie używa się wody i dodatkowej chemii. Posiadają certyfikat OEKO-TEX Standard 100 lub GOTS.

Zobacz tkaniny drukowane w sklepie Merely Susan, a także uszyte z nich tekstylia domowe, akcesoria i odzież. Mam nadzieję, że materiały zainspirują się do uszycia czegoś wyjątkowego, a gotowe produkty będą Ci długo służyć oraz koić zmysły na co dzień.

 


 

Bibliografia:

www.oeko-tex.com

www.global-standard.org

aboutorganiccotton.org

sklep.swiatlnu.pl/wykonczenia-tkanin

monikakaminska.com/blog/wszystko-o-materialach-odziezowych

ctnbee.com/blog/pl/tkaniny-z-certyfikatem-na-co-zwracac-uwage

ctnbee.com/blog/pl/druk-na-materialach-jaki-wybrac/

Dołącz do społeczności, która docenia naturalne tkaniny z pięknymi wzorami i odbierz rabat!

Zapisz się do newslettera, aby być na bieżąco z nowościami w kategorii tkaniny w sklepie Merely Susan. Moje wiadomości to inspiracje dla miłośników szycia, wiedza na temat tworzenia własnych produktów oraz atrakcyjne oferty.